15 lat Federacji Bibliotek Kościelnych FIDES
Federacja Bibliotek Kościelnych FIDES powstała prawie dokładnie 15 lat temu (23 września 1991r.) na Bielanach w Warszawie z inicjatywy ks. Krzysztofa Goneta – ówczesnego v-ce dyrektora warszawskiej Biblioteki Seminaryjnej.[1]
Biblioteki, które utworzyły wtedy grupę inicjującą działanie Federacji postawiły sobie następujące cele:
1. ujednolicenie prac nad komputeryzacją bibliotek kościelnych aby:
- łatwo wymieniać doświadczenia i informacje i wspólnie się szkolić
- uniknąć niepotrzebnych kosztów przez budowę systemu komputerowego w każdej bibliotece osobno i od początku,
- umożliwić zbudowanie w przyszłości jednolitego systemu komputerowego i wspólnej bazy katalogowej
2. opracować i wdrożyć we wszystkich bibliotekach jednolity format komputerowego opisu katalogowego dla wszystkich typów dokumentów oparty na formatach opracowywanych i używanych przez Bibliotekę Narodową
3. zachęcać do wdrażania w bibliotekach członkowskich jednolitego komputerowego oprogramowania bibliotecznego
Przez 15 lat działania udało się Federacji FIDES wdrożyć w bibliotekach kościelnych jednolity format opisu katalogowego MARCBN z Biblioteki Narodowej a obecnie przygotowywać konwersję na międzynarodowy format MARC21. W ponad 80-ciu bibliotekach członkowskich wdrożony też został jednolity program komputerowy MAK tworzony w Bibliotece Narodowej. Udało się zbudować najpierw katalog centralny a potem wspólną multiwyszukiwarkę FIDKAR (katalog rozproszony), opartą na protokole Z 39.50. Bazy danych FIDEs były rozprowadzane na całą Polskę na CD-ROMach i od 1993 roku są widoczne w sieci Internet.
W tym czasie przeprowadzono również kilkadziesiąt szkoleń komputerowych dla bibliotekarzy. Federacja pomagała również w instalacji lub usprawnianiu programu i w bibliotekach kościelnych i w świeckich mając już swego rodzaju „renomę” w tym środowisku polskiego bibliotekarstwa.
Od 1995 roku wydawany jest półrocznik „FIDES. Biuletyn Bibliotek Kościelnych”, którego do roku 2005 opublikowano 14 zeszytów w tym 7 podwójnych.
Również od 1995 roku FIDES oficjalnie jest członkiem i aktywnie uczestniczy w pracach BETH - Stowarzyszenia Europejskich Bibliotek Teologicznych (Bibliotheques Europeennes de Teologie). Przedtem przez kilka lat FIDEs wysyłała tam swojego obserwatora.
Tworząc multiwyszukiwarkę (katalog rozproszony) FIDKAR Federacja FIDEs opracowała dwa programy (FIDSERW i FIDKAR), które są po bardzo niewysokiej cenie (razem 650 zł.) sprzedawane również bibliotekom świeckim i przyczyniają się do rozwoju również innych sieci bibliotek (np. bibliotek publicznych). Rozwój zastosowań, tych opracowanych przez FIDES programów można obserwować na specjalnej stronie internetowej: http://www.fides.org.pl/fidkar/fidkary.htm
Obecnie działa już 15 FIDKARów. Multiwyszukiwarka FIDKAR Federacji FIDES prezentuje bazy katalogowe i bibliograficzne kilkudziesięciu bibliotek kościelnych (wiele z nich on-line) i sama w sobie jest świadectwem ogromnej pracy, jaką biblioteki kościelne w Polsce wykonały przez te 15 lat w dziedzinie komputeryzacji.
W pewnym sensie „ukoronowaniem” piętnastoletniej działalności Federacji Bibliotek Kościelnych FIDES będzie inauguracja własnego Księgozbioru Wirtualnego (tzw. „biblioteki cyfrowej”). Uroczystość ta odbędzie się w dniu 27 września 2006 w Warszawie podczas XII Walnego Zgromadzenia Federacji. Inauguracji dokona ks. Biskup Piotr Jarecki – sufragan Archidiecezji Warszawskiej, twórca odnowionej Akcji Katolickiej w Polsce.
Biblioteka Wirtualna Federacji FIDES jest widoczna w Internecie pod adresem: digital.fides.org.pl. Pracuje ona pod oprogramowaniem dLibra, tworzonym przez Centrum Superkomputerowo-Sieciowe w Poznaniu i staje się częścią całej sieci takich bibliotek cyfrowych w Polsce. FIDES włącza się w ten sposób w grupę bibliotek cyfrowych mających wspólny mechanizm przeszukiwania. Są już tam np. Biblioteki cyfrowe: „Wielkopolska”, „Małopolska”, „Dolnośląska”, „Kujawsko-Pomorska” oraz biblioteki cyfrowe niektórych wielkich uczelni.[2]
Można powiedzieć, że zrzeszająca obecnie 88 bibliotek Federacja Bibliotek Kościelnych FIDES z wielkim sukcesem osiągnęła cele stawiane sobie przed piętnastu laty i dobrze rokuje na przyszłość.
[1] Komunikat prasowy o powstaniu Federacji FIDES został zamieszczony w „Pismo Okólne. Biuletyn Informacyjny Biura Prasowego Episkopatu Polski” 1991 nr 46, s 5-6. Informacje na temat historii powstania i przyjętych celów Federacji FIDES można znaleźć w referacie Ks. Krzysztofa Goneta „Komputeryzacja bibliotek i możliwości jej wpływu na procesy gromadzeni księgozbiorów w bibliotekach kościelnych. Zarys problematyki opublikowanym w ABMK T.62 (1993) s. 255-268.
[2] Lista wdrożeń programu Libra: http://dlibra.psnc.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=27